| Samo zdrowie |
|
Jedną z przyczyn długowieczności Japończyków jest ich tradycyjna, harmonijnie skomponowana dieta. Przeciętny Japończyk spodziewa się dożyć wieku 76,25 lat, Japonka zaś - 82,51; wskaźnik ten umieszcza naród japoński w światowej czołówce pod względem długości życia. Ich dieta jest nie tylko bogata w składniki odżywcze, jest również zróżnicowana. Starożytni mieszkańcy wysp japońskich, podobnie jak przedstawiciele innych cywilizacji, byli łowcami i zbieraczami. Żywili się roślinami i zwierzętami, w które obfitowała okolica. Jak się przypuszcza, 2300 lat temu wraz z dotarciem na te tereny z kontynentu azjatyckiego techniki uprawy ryżu, powstała pierwsza cywilizacja rolnicza - kultura Yayoi. Klimat japoński o gorącej, deszczowej porze letniej sprzyjał uprawie ryżu. W miarę powiększania się obszaru pól ryżowych oraz wzrostu plonów, ryż stał się podstawą diety Japończyków, która wzbogacana była składnikami zwierzęcymi oraz sezonowymi warzywami i owocami. Ten stan rzeczy utrzymywał się przez następne tysiąclecie, mimo wojen i wstrząsów politycznych. Wszędzie, gdzie woda była w odpowiedniej ilości, ziemię przeznaczano pod uprawę ryżu. W miejscach gdzie wody było za mało, uprawiano fasolę, pszenicę, satoimo. Jednakże ryż był zawsze podstawa pożywienia i w końcu zaczęto się do niego odnosić niemal z nabożeństwem. Zanim w połowie XIX wieku Japonia nawiązała formalnie kontakty z Zachodem, japońska dieta znacznie różniła się od sposobu odżywiania typowego dla innych krajów. Różnica polegała przede wszystkim na tym, że spożywano znikome ilości mleka i mięsa, lub wręcz nie spożywano ich w ogóle. W dużej mierze wynikało to z nakazów religii buddyjskiej (zakazującej zjadania zwierząt hodowlanych), lecz nie można pominąć znaczenia odpowiedniej zawartości składników odżywczych w takiej diecie. Ryż dostarczał wysokiej jakości białka, ocean obfitował w ryby i skorupiaki, a wszelkie inne rodzaje białek pochodziły z soi i fasolki adzuki. W niewiele ponad sto lat po tym, jak Japonia otworzyła swe drzwi na resztę świata, wzrost ekonomiczny pozwolił jej mieszkańcom stosowanie idealnej diety, składającej się z ryżu jako podstawy, a uzupełnianej różnorodnymi bogatymi w składniki odżywcze dodatkami. Głównym napojem jest w niej zielona herbata, zawierająca podstawowe witaminy i minerały. W Japonii wielka wagę przykłada się do koncepcji shun (sezonowości) - pory, kiedy ryby, warzywa i owoce są najbogatsze w składniki odżywcze. Dokładnie shun odnosi się do okresu mniej więcej 10 dni w roku, kiedy warzywa i ryby są najlepsze. Ten zwyczaj jedzenia pożywienia sezonowego (pędów bambusa na wiosnę, słodkowodnych ryb ayu latem, morskich ryb sanma oraz grzybów matsutake jesienią) gwaran-tuje najlepsze wykorzystanie składników pożywienia. Z pewnością po stronie plu-sów można zapisać, że dieta ta jest harmonijnie skompo-nowana pod względem zawartości składników odżywczych i że sprzyja ona długiemu i zdrowemu życiu. |